İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Kocaeli Şube Başkanı Kahraman Bulut ile pandemi döneminin, gelişen süreçte inşaat sektörünü nasıl etkilediği ve döviz kurunun yükselişinin sektörde doğurduğu sorunlara dair bir söyleşi yaptık.

Bulut, inşaat sektörü Türkiye ekonomisinin lokomotifidir diyerek; “Döviz kuruna bağımlılığı yok etmek için ivedilikle sektörde kullanılan tüm ürünlerin hammaddelerini kendimiz üretmek zorundayız.” dedi.

KISACA KENDİNİZİ TANITIR MISINIZ?

1981 yılında Sivas’ta doğdum. 2002 yılında Erciyes Üniversitesi’nden mezun oldum. Kendime ait Plus Çelik Yapı isimli firmamda taahhüt işleri yaparak devam etmekteyim. İnşaat Mühendisleri Odası Kocaeli Şubesinde 9. ve 10. Dönem Şube Sayman Üyeliği, 11. Dönem Şube Başkanlığı görevini yerine getirdim. Halen 12. Dönem Şube başkanlığı görevini yerine getirmekteyim. Evli ve bir çocuk babasıyım.

“ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEM İÇİN SEKTÖRDEN ÇOK UMUTLUYUZ”

Pandemi süreci inşaat sektörünü nasıl etkiledi?

Pandemi süreci dünya üzerinden her meslek grubunu etkilediği gibi maalesef içinde bulunduğumuz sektörü de ciddi manada etkiledi. Türkiye'nin en önemli sektörlerinden birisi olan inşaat sektörü pandemi nedeni ile oldukça zor günlerden geçiyor. Firmalardan çalışanlarına, tedarikçisinden üreticisine kadar hepsini maalesef negatif etkiledi. Salgın döneminde birçok firma inşaatı durdurdu. Birçok şantiyede işler yavaşladı ve birçok firma ya dönüşümlü ya da uzaktan çalışma ile işlerini tamamlamaya çalışıyor.

Biz önümüzdeki dönem için sektörden çok umutluyuz

2020 Şubat'ta başlayan pandemi sonrası devletin sektöre sunduğu yardımlar sizce yeterli mi?

Kısa çalışma ödeneği kapsamında başvuru yapan firmalara yaklaşık 1 yıldır ödenekler verilmektedir. Bu durum firmalara bir nebze olsun yardımcı olmaktadır. Kademeli olarak başlayan normalleşme süreci ülkemiz ekonomisine olumlu yönde yansımaya başlamasıyla birlikte kamunun açıkladığı kredi paketlerinin de inşaat sektöründe de pozitif bir tablo çizdiğini görmek mümkün.

“SEKTÖRDE KULLANILAN ÜRÜNLERİN HAMMADDELERİNİ KENDİMİZ ÜRETMEK ZORUNDAYIZ”

Dövizin yükselişi inşaat sektörünü ne kadar etkiledi?

İnşaat sektörü Türkiye ekonomisinin lokomotifidir. Pandemi sebebiyle döviz kurlarında meydana gelen aşırı değişimler tüm sektörlerde olduğu gibi, inşaat sektörünü de önemli ölçüde etkilemiştir. Bu durum inşaat sektörüyle birlikte ülkemizde ciddi kayıplara sebep olmaktadır.  Kurdaki dalgalanmalar maliyet hedeflerini değiştirmekte, karlılığı azaltmakta hatta yok etmekte ve iş programlarının aksamasına neden olmaktadır. Birçok inşaat kaleminin ithal mal ve malzemelere dayalı olması sebebi ile inşaat sektörü zora girmekte projeler kesintiye uğramaktadır. Örneğin beton 2017 yılında 125 tl/m3 iken 2021 yılında 255 tl/m3, demir 2017 yılında 1620 tl/ton iken 2021 yılında 5670 tl/ton olmuştur. Betonda %100 demirde %350 artış olmuştur. Bu örnekler tüm imalat kalemlerinde görünmekte hatta hammaddesi döviz kuru üzerinden gelen ürünlerde %600 a kadar çıkmaktadır. Sektörümüze döviz kuruna bağımlılığını yok etmek için ivedilikle sektörde kullanılan tüm ürünlerin hammaddelerini kendimiz üretmek zorundayız.

“ACİL KENTSEL DÖNÜŞÜME İHTİYAÇ VAR”

Sizce Kocaeli'de kentsel dönüşüme ihtiyaç var mı?

İlimizdeki toplam yapı stoğunun  %50‘si 1999 depreminden önce yapılmış yapılardır. Bu yapılar yapılırken hazır beton, nervürlü demir, yapı denetim hizmeti gibi günümüzde yapı kalitesini artıran malzeme ve hizmetlerden yararlanmamıştır. 1999 öncesi yapılar 1975 deprem yönetmeliğine göre tasarlanmıştır. Günümüzde 2018 deprem yönetmenliğine göre zemin etüttü yapılarak deprem etkisine göre tasarım yapılmaktadır. 1999 öncesi yapılan yapıların neredeyse tamamı can ve mal güvenliği açısından risklidir diyebiliriz. Bu yapılar acilen 2012 yılında kabul edilen 6306 sayılı Affet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi hakkındaki kanunla yenilenmelidir.İzmit merkezin neredeyse tamamı 1999 öncesi yapılar vardır.  Yeni yapılar bir elin parmaklarını geçmeyecek kadar azdır. Merkez dışında düşündüğümüzde Cedit Mahallesi, Veli Ahmet Mahallesi, Hızır ReisMahallesi, Gültepe Mahallesi, YenidoğanMahallesi, Tavşantepe mahallelerinde acil dönüşüme ihtiyaç vardır.

“TÜRKİYE FİNANSAL DALGALANMALARA KARŞI TEDBİR GELİŞTİRMELİ”

Gerek pandemi süreci gerek doların yükselmesi ile ilgili oluşan sıkıntıların nasıl aşılmasını tavsiye edersiniz?

Tüm dünyayı etkisi altına alan salgının daha derin ekonomik etkileri olduğu görülmektedir. Pandeminin yol açtığı ekonomik sosyal sorunların tespiti ve çözüm yollarının belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması başlatılmalıdır. Kurdaki hareket. Bütün hizmet sektörünü etkiler. Etkiyi hissetmeyecek bir sektör düşünemiyorum. Türkiye'nin salgınla birlikte uluslararası alanda ortaya çıkan finansal dalgalanmalara karşı da tedbir geliştirmesi gerekiyor

İNŞAAT SEKTÖRÜ İÇİNDE OLMANIZIN AVANTAJ VE DEZAVANTAJLARI NELERDİR?İnşaat sektörü ülkemiz ekonomisi açısından önde gelen sektörlerdendir.Ülkemizin büyüme endeksi sanayi ile beraber inşaat sektörü üzerine kuruludur.Ekonomide istikrar olması bizlere geniş iş imkanları ve büyüme fırsatları sunmaktadır.Ülkemiz özkaynaklarının sektör ile uyumlu olması, malzeme temini kolaylığı ve deneyimli istihdam kadromuz sektörümüzün avantajlarındandır.Sermaye sahibi olanların belli kriter ve deneyimlere sahip olmadan sektöre girebilmesi ve ekonomik parametrelerinin düzensiz olmasıda sektörümüzün dezavantajlarındandır.Kriz anında ilk etkilenen sektör inşaattır ve neredeyse en son toparlanan sektördür bu da ciddi riskler barındırmaktadır.

GENÇ ADAYLAR DENEYİM KAZANIP, FARKINDALIĞINI ARTTIRMALI

İnşaat sektörüne yeni atılmış genç girişimciler ilk etapta nasıl bir yol izlemeliler? Tavsiyeleriniz neler?

Sektöre yeni atılmış genç inşaat mühendisleri aldıkları eğitimin yanında sosyal olmaları onlar için faydalı olacaktır. Girişimci gençlerin daha üniversite yıllarında adım atması gerekiyor. Bunların başında öğrencilik yıllarında yaz tatillerinde staj yapmak, girişimcilik üzerine kitaplar okumak geliyor. Bir inşaat mühendisinin Çelik Yapı, Betonarme, Şantiye, Yapı İşletmesi alanlarında kendini geliştirmiş olması ve analiz programlarına hâkim olarak sektöre adım atması beklenmektedir. Üniversiteden mezun olur olmaz girişimci olmaya çalışanların önemli bir kısmı ilk girişimlerinde başarısız olmuşturlar. Mezuniyet sonrası kurumsal bir şirkette 3-5 yıl kadar çalışmanızı deneyim kazanmak, farkındalığınızı artırmak, iş ağınızı kurmak veya güçlendirmek ve sermaye birikimi sağlamak açısından oldukça faydalı olacaktır

Yeni Mezun İnşaat Mühendisleri Mesleki Donanıma Ne Kadar Sahip?

Tüm alanlarda olduğu gibi inşaat mühendisliğinde de yeni mezun biri için gerekli olanlar çevre bilgisi, meslek bilgisi ve kişisel donanımdır. Kişi çok iyi bir üniversiteden mezun olsa dahi kişisel özelliklerinden mesleki bilgiye, sosyal yeteneklerden, bilgisayar ve dil bilgisine değin geniş bir alan içinde kendini geliştirmiş olmalıdır. Ne yazık ki son dönemlerde artan kontenjanlar öğrenci kalitesini çok düşürmüştür. Matematik, fizik dahi yapamayan öğrenciler, puanların düşmesinden dolayı  bölümü  kazanmakta, fakat üniversitelerde öğretim elemanlarının sayısının yeterli olmaması, öğrencilerin doğru düzgün proje yapamamaları ve laboratuvara girmeden mezun olması nedeniyle uygulamada çok zayıf kalmaktadırlar. Özellikle son dönemlerde pandemi dolaysıyla derslerin online olması,  öğrencilerin bu süreçte staj yapacak yer bulmakta sıkıntı çekmeleri gibi olumsuz durumlar mezunların sektöre atıldıklarında oldukça zorluk çekmelerine sebep olmaktadır.